برآورد فضاي لازم براي موتورخانه

فضای موتورخانه

فضای لازم برای موتورخانه

محاسبه فضاي لازم براي موتورخانه بصورت سر انگشتی با در نظر گرفتن ابعاد و تجهیزات موتورخانه و اتاق هواساز و بیان نکات برای استاندارد موتورخانه. وقتي ساختمان جديدي طراحي مي شود به ندرت پيش مي آيد كه طراح تاسيسات براي طراحي و ترسيم نقشه هاي موتور خانه اطلاعات كافي در اختيار داشته باشد.

بنابراين اغلب براي تخمين فضاي مورد نياز موتورخانه و چيدن دستگاه هاي مختلف در اين فضا از برآوردهاي سرانگشتي استفاده مي شود.نوع سيستم تاسيساتي مورد استفاده ،شكل وتركيب ساختمان،وچندين پارامتر ديگر در برآورد فضاي لازم براي موتورخانه دخيلند.

اغلب در هنگام اختصاص فضا برای موتورخانه و اتاق های هواساز باید موقعیتی تقریبا مرکزی نسبت به کل ساختمان داشته باشد تا حداقل تاسیسات و لوله کشی مورد نیاز باشد و علاوه بر این کار تعمیرات و بررسی مشکلات هم ساده تر خواهد شد

طرح نهايي معمولا با ميان گيري بين آنچه مهندس تاسيسات مي خواهد و آنچه مهندس معمار راضي به تامين آن است،حاصل مي شود. گرچه ساختمان ها از نظر طرح متفاوتند، اما تعيين مساحت لازم براي موتور خانه برپايه اصولي انجام مي گيرد كه براي بيشتر ساختمان ها قابل اجراست.اين مساحت را اغلب مي توان برحسب درصدي از مساحت كل كف ساختمان بيان كرد.

-فضاي لازم براي دستگاه هاي مكانيكي و الكتريكي (موتورخانه)

فضاي كل مورد نياز براي نصب دستگاه ها و تجهيزات مكانيكي و الكتريكي(موتورخانه) بين ۴ تا ۹ درصد مساحت زيربناي ساختمان است كه براي اغلب ساختمان ها بين ۶ تا ۹ درصد مي باشد.

از ديدگاه مهندسي، ايده آل اين است كه فضاي لازم براي موتورخانه يا اتاق هاي هواساز نسبت به ساختمان موقعيت مركزي داشته باشندكه اين موجب كاهش طول و اندازه كانال ها و لوله ها،ساده ترشدن طرح شفت ها تمركز و نتيجتا تسهيل كار سرويس و نگهداري تاسيسات خواهد شد.

اين امر همچنين موجب كاهش قدرت مورد نياز براي موتور بادزنهاو پمپها شده وهزينه عملكرد سيستم را پايين مي آورد.

اما به دلايل بسيار اغلب امكان دادن فضاي مركزي ساختمان موتورخانه تاسيسات يا اتاق هواساز و غيره وجود نداردواما دست كم بايد سعي شود كه تا حد امكان موتورخانه تاسيسات مكانيكي ؛تجهيزات الكتريكي وسيستم آب و فاضلاب ساختمان در جنب يكديگر قرار گيرند.

برآورد فضاي لازم براي موتورخانه

محل موتورخانه تاسيسات معمولا در زيرزمين يا طبقات پايين تر ساختمان است. ارتفاع سقف اين فضاها برحسب چگونگي كانال كشي، لوله كشي و اندازه دستگاه ها و تجهيزات؛ بايد بين۱۲ تا ۲۰ فوت(۴تا۶ متر)باشد:

۱-وسايل سيستم تهويه مطبوع وگرمايش

شامل ديگ وتجهيزات جانبي مربوطه، چيلر و تجهيزات جانبي از قبيل پمپها وغيره:برخي از تجهيزات HVAC از نظر محل نصب بسيار انعطاف پذيرند؛به طوري كه مثلا گاهي به لحاظ اقتصادي چيلر را روي پشت بام نصب ميكنند.

گرچه به اين ترتيب هزينه هاي مربوط به مستحكم كردن سازه پشت بام و كارهاي الكتريكي افزايش مي يابد ،اما اين خرجها با صرفه جويي حاصله در لوله كشي و انرژي مصرفي وكاهش هزينه هاي مربوط به كار دستگاه در فشار پايين تر جبران مي شود.

حتي ديگ را هم مي توان روي پشت بام نصب كرد.با اين كار ديگر احتياجي به تعبيه دودكش در ساختمان نيست.استفاده از سوخت گاز عملي تر وكم هزينه تر از گازوئيل است چرا كه ديگر به منبع ذخيره گازوئيل و ملزوماتي مثل سيستم پمپاژ سوخت و لوله كشيهاي مربوطه نيازي نيست.

با استفاده از وسايل بازيابي گرما همواره با دستگاه چيلر مي توان سايز ديگ را به ميزان قابل توجهي كاهش داده وفضاي بزرگي را در موتورخانه صرفه جويي كرد.

۲- نصب برج خنك كن

اینکار اغلب مشكلاتي را به همراه دارد. در بيشتر موارد، خصوصا در ساختمانهاي بزرگ، استفاده از برج خنك كن ضروري است. چنانچه طبق طرح قرار باشد برج خنك كن روي سطح زمين مستقر شود بايد حداقل ۱۰۰فوت (۳۰متر) با ساختمان فاصله داشته باشد به دو دليل يكي دوري جستن از سروصداي برج خنك كن كه موجب آزار ساكنين ساختمان مي شود، وديگري جلوگيري از ورود هواي مرطوب خروجي از برج خنك كن به داخل ساختمان از طريق درها وپنجره ها.

همين فاصله بايد نسبت به پاركينگ نيز منظور شود چرا كه رطوبت هواي خروجي از برج خنك كن به دليل محتواي مواد شيميايي آن ممكن است به رنگ اتومبيلها صدمه بزند.

وقتي قرار است برج خنك كن روي پشت بام نصب گردد بايد حتما براي جلوگيري از انتقال ارتعاشات و سروصداي آن به ساختمان تمهيدات لازم انديشيده شوند. بعضي از انواع برج خنك كن نسبت به برخي ديگر كم صداتر هستند كه اين پارامتر هنگام انتخاب برج بايد لحاظ شود.

كف برج خنك كن ، خاصه در انواع بزرگ آن بايد روي شاسي فولادي به بلندي ۴تا۵ فوت(حدود۵/۱متر)قرار گيرد تا كارهاي لوله كشي وتعميير ونگهداري به راحتي صورت پذيرند.

– فضاي لازم براي اتاق هواساز وبادزن

در ساختمان هاي چند طبقه اتاق هاي هواساز وبادزن زير زمينها و طبقه اول معمولا در طبقات پاييني ساختمان در نظر گرفته مي شوند حالا يا در خود زيرزمين يا در طبقه دوم. چنانچه اتاق هاي هواساز در طبقه دوم باشند، دسترسي به هواي تازه خارج و تخليه هواي داخل و همچنين نقل وانتقال تجهيرات راحت تر است. در ساختمان هايي كه سطح زيربناي طبقات وسيع باشد اغلب از چند اتاق هواساز در هر طبقه استفاده مي شود.

اما در بسياري از ساختمانهاي مرتفع يا اصطلاحا”برج”ممكن است يك اتاق هواساز براي ۱۰ تا ۲۰ طبقه مورد استفاده قرار گيرد؛ يك اتاق هواساز براي طبقات پاييني، يكي براي طبقات مياني ساختمان ويك اتاق هواساز هم روي پشت بام براي طبقات بالايي ساختمان.

مقررات جديد بناهاي مرتفع ايجاب ميكند كه ساختمانها در سطح يا ارتفاع به چند بخش تقسيم شوند تا ايمني ساكنين در صورت بروز آتش سوزي بهتر تامين گردد و اين ممكن است روي تعداد و وسعت اتاق هاي هواساز و محل آنها تاثير بگذارد. ولي به هر حال محل اتاق هواساز بايد در جايي باشد كه از نظر كانال كشي حداكثر تسهيلات و حداقل هزينه را در بر داشته باشد.

-شفت هاي داخلي(Interior Shafts)

شفت هاي داخلي همان كانال هاي قديمي هستند كه از درون آنها كانال هاي رفت و برگشت هوا لوله كشي آب رفت (از) و برگشت (به) چيلر، لوله كشي رفت و برگشت سيستم گرمايش، سيم كشي هاي برق، و خلاصه تمامي شريان هاي تاسيسات ساختمان عبور مي كنند.

اين مهم است كه شفتها از راه پله و چاه آسانسور حداقل دو برابر عرض خود فاصله داشته باشند تا بتوان در هر طبقه كار لوله كشي، كانال كشي و سيم كشي را در سقف يا كف به مقصد مورد نظر انجام داد. عموما اجراي شفت هايي با نسبت ظرافت (Aspect Ratio) از ۲:۱ تا۴:۱ راحت تر از شفت هاي گرد است.

سايز، تعداد و محل شفت ها در ساختمان هاي مرتفع حائز اهميت است.

از ديدگاه مهندسي، مطلوب اين است كه كانال كشي بيشتر به طور قائم صورت گيرد و حتي المقدور كانال كشي افقي كمتر باشد تا هزينه هاي مربوطه كاهش يابد؛

بالانس سيستم آسانتر صورت گيرد، برخورد با سيستم لوله كشي و ستونهاي فلزي ساختمان و سيستم روشنايي و غيره كمتر شود و بالاخره به مهندس معمار اين امكان را بدهد كه فاصله كف تا كف طبقات را كم كند. تعداد شفتها تابعي از فرم و وسعت ساختمان است. اما در ساختمانهاي بزرگ از جنبه هاي مختلف ،عاقلانه تر اين است كه بجاي يك شفت بزرگ، چندشفت كوچكتر منظور گردد. همچنين ممكن است مطلوب باشد كه شفتهاي كانالهاي رفت وبرگشت مجزا باشند تا شمار تقاطع كانالها به حداقل رسيده و كار كانال كشي راحت تر صورت پذيرد. ايده آل اين است كه براي شفتها ۱۰ تا ۱۵ درصد فضاي اضافي جهت توسعه يا تغييرات آينده منظور گردد.

– نقل وانتقال دستگاهها وتجهيزات

در فضاي لازم براي موتورخانه طراحي صحيح موتورخانه تاسيسات يا اتاق هاي هواساز و بادزن بايد مسئله نقل و انتقال دستگاه هاي بزرگ و سنگين به داخل اتاق و بالعكس كاملا مورد توجه قرار گيرد. چه در غير اين صورت هزينه نقل و انتقالات و تعمييرات سيستم زياد خواهد بود.

مقاله از:دن هالوهان -ترجمه و اقتباس : مهندس سيد مجتبي طباطبائي

مطالب مرتبط :

راه اندازي سيستم گرمايش و ايمني موتورخانه

برآوردهاي لازم در رنگ آميزي تاسيسات موتورخانه

صرفه جويي سوخت در موتورخانه-بخش اول

صرفه جويي سوخت در موتورخانه -بخش دوم

 

! کپی ممنوع  * استفاده از مطالب اين سايت فقط با ذكر نام منبع بلامانع مي باشد  * کپی ممنوع  !

انواع ديگ هاي(بويلرهاي) بخار مشهد بويلر انواع ديگهاي(بويلرهاي)روغن داغ مشهد بويلر انواع ديگ هاي(بويلرهاي) آبگرم(آبداغ)-ديگ فولادي مشهد بويلر بخارشوي-كارواش-تجهيزات موتورخانه-روغن حرارتي-هيتر هواي گرم فيلترشني-مبدل حرارتي-سختي گير-موگير و صافي-منبع كوئل دار مقاللات تخصصي بويلر(ديگ بخار)-نرم افزارهاي تخصصي-استانداردهاي فني