سوناي خشك و سوناي بخار-مقدمه

سوناي خشك و سوناي بخار- مقدمه

سونا (خشك و بخار)

سونا (sauna) يا همان حمام فنلاندي در واقع اتاق كوچكي است با ديواره هاي عايق كاري شده و پله هايي منبر مانند كه براي نشستن در نظر گرفته شده است و گرماي اتاق بوسيله بخار و يا كوره هاي برقي يا گازي تامين مي شود.

درجه حرارت هواي داخل سونا معمولا به c)55) مي رسد اين امر موجب گرم شدن و تعريق شديد استفاده كنندگان از سونا مي شود. بطوركلي بخش هاي مختلف تشكيل دهنده فضاي سونا عبارتند از: رختكن ، دوش ، گرمخانه ، و حوضچه آب سرد.

سيستم حرارتي اتاقك هاي سونا براساس تقسيمات رايج خود به دو دسته سوناي خشك و سوناي بخار تقسيم مي شوند. هرچند كه لفظ سونا به همان سوناي بخار گفته مي شود و چيزي به اسم سوناي خشك به آن مفهوم نداريم.

منشاء سونا از كشور كوچك فنلاند است خصوصا نوع سنتي آن كه معمولا كنار درياچه اي قرار دارد و استفاده كنندگان بعد از سونا به درون آب هاي سرد درياچه مي پرند!

كل جمعيت فنلاند ۵ ميليون نفر است ولي تعداد سوناهاي اين كشور به اندازه اي است كه تمام اين جمعيت را مي تواند در خود جاي دهد(حدود۱/۵ ميليون سونا) درست مثل مكاني كه براي حمام در ديگر كشورها در نظر مي گيرند هر فنلاندي هم محلي اختصاصي براي سونا دارد.

سوناهاي سنتي با هيزم و چوب كار مي كردند. اين نوع سونا حتي دودكش هم براي تخليه دود نداشت بدين صورت كه درون اتاقي هيزم جمع مي كردند و آن را آتش مي زدند سپس دودها را از روزنه ورودي آن خارج مي كردند و با پاشيدن آب بر روي سنگ هايي كه در اثر گرماي هيزم داغ شده بود بخار درست مي كردند، در واقع قلب يك سونا همان سنگ هايي بودند كه روي اجاق داغ و گداخته مي شدند بطوري كه با پاشيدن آب بر روي آن ها بخار فراواني درست مي شد. از همين رو آن ها را سوناي دودي مي ناميدند.

درجه حرارت اين سونا بين ۸۰ تا ۱۰۰ درجه سانتي گراد بود ولي وجود رطوبت حالت شديد گرما را تندتر مي كرد. امروزه سونا در همه جاي دنيا مورد استفاده است، درون خانه ها و آپارتمان هاي كوچك تا كنار ساحل درياها و هتل ها.

سونا در حال حاضر در محاصره تكنولوژي در آمده است با استفاده از اجاق هاي الكتريكي كه با ترموستات و حتي از راه دور و با تلفن همرا ه كنترل مي شوند.

سوناي خشك

سوناي خشك اتاقي است كه ديواره هاي آن معمولا تخته كوبيده شده و يك منبع حرارتي گرم كننده در آن قرار دارد و منبع حرارتي مي تواند يك المان برقي باشد.

و يا حرارت يك مشعل كه داخل يك كوره دميده مي شود و بر روي ديواره هاي كوره معمولا آجر نسوز قرار دارد ، گاهي محلول بخور را روي آجرهاي نسوز مي ريزند كه بخار آن در فضا متصاعد شود.

و با پاشيدن آب بر روي سنگ هاي داغ مقداري بخار توليد مي شود و با اينكار وضعيت بهتري پديد مي آيد چرا كه هواي گرم و خشك مي تواند به دستگاه تنفسي آسيب برساند .

 

سوناهايي كه داراي كوره اند از سوخت هاي گاز يا مايع استفاده مي كنند. سوخت در قسمت كوره مي سوزد و دود آن از قسمت دودكش خارج مي شود. مزيت المان برقي علاوه بر تميز بودن ، راندمان بالاي آن مي باشد زيرا انتقال حرارت  از  طريق تشعشع از اين سيستم قابل ملاحظه اي است ، ولي هزينه آن در ايران نسبت به كوره با سوخت فسيلي خيلي بيشتر است.

از نقاط ضعف ديگر كوره هاي سوخت فسيلي ،نسبت به سيستم برقي ، احتمال سوراخ شدن كوره در اثر حرارت و امكان نشت گازهاي حاصل از احتراق به محدوده اتاق سونا و پيش آمدن مسئله خفگي مي باشد لذا در تهيه كوره بايد به استانداردهاي لازم توجه كرد.

معمولا در سوناي خشك كنترل رطوبت نسبي ميسر نيست و فقط درجه حرارت فضا بوسيله ترموستات كنترل (حدودا ۵۰  درجه سانتيگراد) مي شود.

چوب سونا

هر چوبي براي سونا مناسب نيست و كيفيت چوب به لحاظ ساختار سلولي اهميت زيادي دارد هرچه ساختار سلولي چوبي محكم تر (فشرده تر) باشد بهتر مي تواند گرما را در خود ذخيره كند، از جمله چوب صنوبر قطبي كه مي تواند دماي ۱۲۰ درجه سانتيگراد را به مدت ۷ ساعت در خود ذخيره كند. در اغلب سوناها از چوب كاج ، توس يا  غان استفاده مي شود.

منبع : كتاب طراحي نگهداري تاسيسات مكانيكي آبي(استخر-سونا-جكوزي)

! کپی ممنوع  * استفاده از مطالب اين سايت فقط با ذكر نام منبع بلامانع مي باشد  * کپی ممنوع  !