ضربه قوچ آب در سيستم بخار – بخش اول

مقاله مجله صنعت تاسيسات - بررسی ضربه قوچ

مقاله مجله صنعت تاسيسات

برطبق تعریف به ضربه موج فشار قوی پدید آمده ناشی از انرژی جنبشی سیال در حال حركت (كندانس) در اصطلاح ضربه قوچ یا ضربه چكش (water hammer) گفته می شود.

آگاهی هرچه بیشتر از طبیعت و شدت ضربه قوچ آب در سیستم های بخار و كندانس به ما این اجازه را می دهد كه از بروز خطرات احتمالی و وقوع خسارت های مالی و جانی توسط این نیروی مخرب جلوگیری كنیم.

بنابراین لحاظ كردن پدیده ضربه چکش در ملاحظات اولیه طراحی یك سیستم بخار جهت اطمینان از عملكردهای مطلوب سیستم ، افزایش ایمنی ، كاهش هزینه ها و كاهش زمان توقف سیستم و…. ، امری ضروری است تجربه نشان داده است كه وقوع این پدیده در بدترین حالات خود علاوه بر تخریب بسیار گسترده در سیستم ، موجب مجروح شدن پرسنل نگهدار و یا حتی فوت آنها گردیده است.

ضربه قوچ آب اساسی ترین مشكل در سیستم های بخار

متاسفانه حدود ۸۲% از سیستم های بخار و كندانس در حال حاضر با انواع مختلفی از ضربه قوچ (ضربه چكش) دست و پنجه نرم می كنند. بسیاری به اشتباه معتقدند كه ضربه چكش آب ، جزء طبیعت یك سیستم بخار و كندانس بوده و بروز آن در اینگونه سیستم ها امری اجتناب پذیر است در حالیكه بروز این پدیده امری غیرطبیعی و كاملا نامعقول است و هیچگاه در سیستم هایی كه به درستی و با در نظر گرفتن استانداردها طراحی شده اند. رخ نخواهد داد.

این پدیده می تواند در خطوط بخار و خطوط كندانس به طور مجزا رخ دهد ولی شدت اثر آن عموما در سیستم های ۲ فازی كه در آن ها بخار و كندانس همزمان با یكدیگر حضور دارند ، مخرب تر می باشد.

اثرات ناشی از ضربه چكش آب

همانطور كه گفته شد، اثرات مخرب ناشی از این پدیده را نمی توان دست كم گرفت. تشكیل كندانس در یك سیستم بخار به دلایل مختلفی از قبیل تبادل حرارتی بخار با سطح لوله ها در هنگام خاموشی سیستم و عدم تخلیه صحیح و به موقع كندانس تولیدی روی می دهد.

ایجاد جریان فشار قوی از آب در داخل لوله ها و برخورد ناگهانی آن با جداره های داخلی سیستم باعث اعمال ضربه و نیروی بسیار شدید (ضربه چكش) و صدمه به المان ها ، اتصالات و شیرآلات بكاررفته در طول مسیر می شود.

از اثرات مخرب ناشی از وقوع ضربه قوچ می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  1. ایجاد ترك بر روی بدنه شیرآلات ، تله های بخار و تخریب اجزای داخلی آنها از قبیل سیت وپلاگ ، شناور ، كپسول های ترموستاتیكی و…؛
  2. اعمال تنش های سنگین و كاهش دقت عملكرد تجهیزات ابزار دقیق مانند مانومتر ، ترمومتر ، فلومتر و سنسورها؛
  3. ایجاد شكست و ترك در اتصالات بكار رفته نظیر زانو ،سه راه ، درپوش ، فلنج ها ؛
  4. اعمال فشار شدید بر ساپورت ها و تكیه گاه های بكار رفته در سیستم لوله كشی وتخریب آنها ؛
  5. ایجاد شكستگی و ترك در محل های جوش و نشت بخار ؛
  6. اعمال فشار وتخریب دستگاه های بكار رفته در موتورخانه ازقبیل شكستن لوله های درون مبدل های حرارتی یا منابع كویلی ؛
  7. كاهش ایمنی جهت پرسنل نگهدار.

وقوع ضربه چكش آب عموما با سر و صدای زیادی كه در داخل سیستم بوجود می آورد، قابل تشخیص است و در صورت هوشیار بودن پرسنل نگهدار و انجام اقدامات لازم ، می توان از شدت بروز آن و در نتیجه تخریبات احتمالی در یك سیستم جلوگیری كرد باید توجه داشت كه در برخی موارد ضربه های چكش با شدت بیشتر و در ابعاد بزرگتر را هشدار می دهد.

این مسئله بسیار حائز اهمیت است زیرا در چنین مواردی اپراتور می تواند با تجربه كافی و ابزارهای موجود از بروز حادثه و خطرات احتمالی جلوگیری كند.

مقاله مجله صنعت تاسیسات - بررسی ضربه قوچ

ضربه قوچ آب در سیستم بخار – بخش اول

ضربه قوچ آب در سیستم بخار – بخش دوم

ضربه قوچ آب در سیستم بخار – بخش سوم

 

!کپی ممنوع * استفاده از مطالب این سایت فقط با ذكر نام منبع بلامانع می باشد* کپی ممنوع !

فرم درخواست قیمت دریافت کاتالوگ مشتریان ما راهنما

 

انواع دیگ های(بویلرهای) بخار مشهد بویلر انواع دیگهای(بویلرهای)روغن داغ مشهد بویلر انواع دیگ های(بویلرهای) آبگرم(آبداغ)-دیگ فولادی مشهد بویلر بخارشوی-كارواش-تجهیزات موتورخانه-روغن حرارتی-هیتر هوای گرم فیلترشنی-مبدل حرارتی-سختی گیر-موگیر و صافی-منبع كوئل دار مقاللات تخصصی بویلر(دیگ بخار)-نرم افزارهای تخصصی-استانداردهای فنی